Titel:
Datum:
Locatie:
Regie: 
  Meisje met de zwavelstokjes
Zondag 12 en zaterdag 18 december 2010
't Trefpunt
Adinda Dorland en Yvonne Ooms
 Spelers:          Hester Boes, Isabel Springer, Rosalien Springer, Jamila Kehinde, Mario Boes, Naomi Kaars, Tess Zondervan, Jan Veerman, Sascha Zeeman, Yasmin Steenhart, Ramons Boes, Camillo Commandeur, Jurgen Zondervan, Britt Zondervan, Azjeb Nirghani, Maud Zondervan, Elbert Stoker, Vivienne Commandeur, Klaas Commandeur, Pieter Zeeman
 Verhaal:   Een oud sprookje opnieuw verteld. Een klein meisje op oudejaarsdag in de sneeuw... Waarom is ze buiten? Waar zijn haar ouders? En waarom verkocht ze geen zwavelstokjes die dag? Was de markt te leeg? 't Spotje voerde haar publiek mee naar de dag die vooraf ging aan een nieuw begin, een nieuw jaar.

 

groepsfoto_meisje_met_de_zwavelstokjes.jpg

 

 "Het leuke van het (mede-)regisseren van dit toneelstuk is, dat je bij de start nog niet weet hoe het zal worden. Samen met de spelers is het stuk letterlijk gemaakt. Teksten aangepast en gebeurtenissen gekoppeld aan het heden. Mede daardoor worden de teksten makkelijker onthouden en is het stuk snel eigen bij de spelers. Een superleuke ervaring." ~Yvonne Ooms

 

Het meisje met de zwavelstokjes – een uniek proces

Het verhaal van het meisje met de zwavelstokjes is een oud verhaal en beslaat nog geen halve pagina in het sprookjesboek van Hans Christian Andersen. Toch heeft 't Spotje er een avondvullende voorstelling van gemaakt, waar veel mensen door geraakt werden.

Het proces dat vooraf ging aan de voorstelling mag uniek genoemd worden, omdat de karakters, scenes en dialogen gemaakt zijn door een groepje jeugdleden zélf onder begeleiding van Yvonne en Adinda.

Een aantal van de leden hadden al wat ervaring met spelen, maar hadden zelf nog nooit een stuk gemaakt. Zou het mogelijk zijn om met een groep jonge tieners een stuk te maken en op te voeren? Of zou dit een stap te ver zijn? Waar begin je? Hoe bewaak je het proces? Hoe zorg je ervoor dat iedereen toch ook aan spelen toe komt? Terugkijkend, kan ik mij alleen maar verbazen over dit Huzarenstukje.

Waar begin je?
We zijn als groep begonnen met het lezen van bestaande versies van het verhaal. Waar gaat het nu eigenlijk over: wat is het thema? Voor ons werd dat kinderverwaarlozing en kindermishandeling. Dit is een thema van alle tijden. Er moest daarom een besluit genomen worden: speelt het stuk af in het heden of kiezen we voor de setting van de 19e eeuw. Allereerst hebben we gekeken naar vroeger: welke misstanden kwamen voor. Daarna hebben we de link gelegd met het heden. Dit was een confronterende zoektocht. Besloten werd om het stuk toch in het verleden te laten afspelen.

De karakters
Toen dit besluit genomen was, zijn we als groep gaan nadenken over het meisje zelf. In het sprookje heeft zij geen naam en er wordt weinig meer verteld dan dat haar vader haar de deur uitstuurt om zwavelstokjes te verkopen. Vragen als: waar is haar moeder; heeft zij nog broers en zusjes; waarom verschijnt juist de grootmoeder in haar visioenen; waarom gaat zij niet naar huis en hoe houdt zij dit vol, passeerden de revue. Een andere brandende vraag was: is die vader echt zo in-en-in slecht, of kan ook zíjn karakter genuanceerd worden?

Het framework staat en nu de dialogen
Heel langzaam kwamen we tot een verhaallijn en een invulling van de karakters. Yvonne notuleerde alle ideeën en suggesties en stuurde de uitwerkingen elke maandagavond als weekbrief direct door aan alle jeugdleden, zodat iedereen op de hoogte was en niets hoefde te missen van wat er bedacht werd.

Toen de scenes stonden, moesten de dialogen geschreven worden. Dit deden we soms met iedereen; soms in petit comité. Elk individueel lid mocht met ideeën komen, maar het waren met name de oudere jeugdleden die vaste steunpilaren werden voor de vorming van het stuk. Vaak werd er door twee of drie groepjes geïmproviseerd op een scene en de sterkste dialogen werden dan door Adinda verwerkt tot een speelbare scene. Daarna kon de groep commentaar leveren en aanvullen tot de scene was, zoals hij nu is uitgegeven bij Grosfeld.

Het thema van het stuk was pittig, maar wat wij wilden als groep was dat het stuk niet lood- en loodzwaar zou worden. Of zoals Nadine het verwoordde: "Het publiek moet na afloop niet van de Wilhelminabrug afspringen." We hebben dan ook regelmatig hard zitten te lachen om de teksten van onze karakters. Gelukkig deed het publiek dat ook en was er naast een traan, ook een lach.

Liedjes
Yvonne speelde naast het consensieus bijhouden van de weekbrieven een belangrijke rol bij het schrijven van de liedjes: zij was verantwoordelijk voor de meeste teksten daarvan. Als zangeres van diverse bandjes, kon zij ook de jeugdige zangers begeleiden en adviseren.

De uitvoering
Het moge duidelijk zijn dat de uitvoering kwam als een ontlading van hard werken. De koude decembermaand waarin we speelden droeg bij tot het sfeertje op het podium. De sneeuw die op het podium viel, leek van buiten te komen. De koude was binnen bijna voelbaar. Het publiek en de spelers genoten en na afloop werd er nog lang over dit "zielige meisje" gesproken in het dorp.

Kers op de taart
Wij vonden ons stuk zo leuk en goed, dat wij het zonde vonden om te laten verstoffen in de kast. Stoute schoenen aangetrokken en het script naar Grosfeld gestuurd. Tot onze vreugd en trots vond de toneeluitgeverij het stuk van een dusdanige kwaliteit, dat ons stuk is uitgegeven. We kunnen terugkijken op een uniek proces met een unieke afloop.

~Adinda Dorland